Ekonomi

TCMB 818 Milyar Lira Zarar Açıkladı: Kur Korumalı Mevduatın Ağır Bilançosu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 2023 yılı zararı 818 milyar lira olarak açıklandı. Prof. Dr. Timur Han Gür ve ekonomist Uğur Gürses, kur korumalı mevduat uygulamasının ekonomiye etkilerini ve zararın kapatılması gerekliliğini tartışıyor.

2023 yılı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) için finansal açıdan zorlu geçti. 31 Aralık 2023’te sona eren hesap döneminde, Banka’nın açıkladığı zarar dudak uçuklatan cinsten: 818 milyar 182 milyon lira. Resmi Gazete’de yayımlanan bilançoya göre, Banka’nın aktif toplamı 6 trilyon 923 milyar lira seviyesindeyken, altın rezervleri 1 trilyon 417 milyar lirayı bulmuş durumda.

Kur Korumalı Mevduatın Ekonomiye Etkisi

Hacettepe Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden Prof. Dr. Timur Han Gür, kur korumalı mevduatların (KKM) ekonomide yarattığı tahribata dikkat çekti. Gür, “KKM, faiz oranlarının düşürülmesi adına yapılan bir hamle olsa da, mevduat sahiplerinin dövize yönelmesine neden oldu. Devletin bu zararı üstlenmesi, yani zararın hazineye yazılması ekonomik dengeleri bozdu” dedi. Gür, zararın seçim sonrası açıklanmasının da politik bir manevra olduğunu öne sürdü.

Zararın Boyutları ve Karşılanması

Ekonomi yazarı Uğur Gürses ise zararın büyüklüğü ve karşılanma şekilleri üzerine konuştu. Gürses, “KKM’nin getirdiği zararlar açıkça görülüyor. Merkez Bankası para basarak bu zararı karşılayabilir, fakat bu, ekonomik istikrarsızlıkları daha da artırır” şeklinde konuştu. Merkez Bankası’nın bağımsız bir tüzel kişilik olmasına rağmen, yaşanan bu büyük zararın Hazine tarafından kapatılması gerektiğini vurguladı.

İhtiyat Akçesi ve Altının Rolü

TCMB’nin ihtiyat akçesi, yani öz kaynaklarının kullanılabilir döviz miktarı, 9 milyar 664 milyon lira olarak açıklandı. Bu durum, Banka’nın likidite ihtiyaçlarını karşılama kapasitesini gösteriyor. Ayrıca, Banka’nın altın mevcudunun bu dönemde artmış olması, uluslararası rezervler açısından bir güvence sunuyor. Ancak, bu rezervlerin yetersiz kaldığı zarar büyüklüğü düşünüldüğünde, ekonomik kırılganlıkların üstesinden gelinmesi gerektiği açık.

Geleceğe Bakış: Ekonomi Politikalarının Rolü

Prof. Dr. Timur Han Gür ve Uğur Gürses, TCMB’nin zararının ve ekonomik politikaların yeniden şekillendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Gürses, “Halının altında duran gerçekleşmemiş zararlar da her an ortaya çıkabilir. Bu, ekonomik istikrar için büyük bir tehdit” diyerek, daha şeffaf ve sürdürülebilir ekonomi politikalarının önemini vurguladı.

Türkiye ekonomisinin istikrarı için kritik bir dönemeçte olan Merkez Bankası’nın, zararlarını minimuma indirgeyebilmesi ve ekonomik güvenliği sağlayabilmesi adına, hem politika yapıcıların hem de ekonomi yönetiminin radikal kararlar alması gerekiyor. Kur korumalı mevduat gibi uygulamaların ekonomiye olan etkileri, bu kararların ağırlığını ve önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Kısacası, TCMB’nin açıkladığı zarar sadece bir sayıdan ibaret değil, aynı zamanda ekonomik politikaların ve yönetim stratejilerinin gözden geçirilmesi gerektiğinin de bir işareti.