GündemSON DAKİKA

Görülmemiş bir buğday krizi ile 210 gr ekmeğin 5 TL’nin üzerine çıkabileceği belirtildi

Türkiye’de büyük bir buğday krizinin yaşanacağı aylar öncesinden söylemişti. Bir taraftan gübreye gelen yüzde 700’lük zamlar, bir taraftan döviz kurlarında ki artış ve bir diğer taraftan Rusya ve Ukrayna arasında çıkan savaş Türkiye’de görülmemiş bir buğday krizine yol açacağı ve bu nedenle ekmek fiyatlarının en az 5 TL’yi geçebileceği belirtildi.

Bilindiği üzere gübre fiyatlarına son 6 ayda yüzde 650-700 arasında zamlar yapıldı ve bu yüzde arpa ve buğday ekenler bu yıl ki ekinlerine gübre atmadılar. Bundan dolayı bu yılki mahsullerde özellikle buğdayda yüzde 50 oranında fire verilmesi bekleniyor. Bu bir tarafa; Türkiye geçen yıl Rusya ve Ukrayna’dan 20 milyon ton buğday ihraç etmek istemiş lakin 17 milyon tona kadar alabilmişti. Bu ithalat yapılırken dolar 6-8 TL arasında gidip geliyordu. Şimdi ise dolar kuru 14-15 bandına yerleşti ve Türkiye’nin bu yıl en az 30 milyona yakın buğday ithal etmesi gerekiyor ama Rusya ve Ukrayna arasında çıkan bu savaş, Türkiye’nin buğday ithalatını da büyük bir krize dönüştürdü.

Ekmek fiyatlarını 5 TL’nin üzerine çıkaracak olan sadece dövize bağlı buğday fiyatları değil aynı zamanda, Rusya ve Ukrayna arasında çıkan savaş ile birlikte enerji krizi de baş gösterdi ve beraberinde enerji fiyatları yüzde 35 oranında arttı. Bu her iki kalemde oluşan kriz bile Türkiye’de ki ekmek fiyatlarının şimdiden 5-6 TL’ye çıkması demek oluyor ki uzmanlar bu fiyatların önümüzde 2-3 ay içerisinde olabileceğini öngörüyor. Buğday krizi ile ilgili açıklama yapan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Genel Başkanı Baki Remzi Suiçmez, “Savaş nedeniyle ya yeterli ürün alamama ya da daha pahalıya alma gündeme gelecek” diyerek iç piyasada gıda fiyatlarının daha da artabileceğine işaret etti.

BUĞDAY İTHALATININ YÜZDE 86,6’SI BU İKİ ÜLKEDEN

Peki Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya’dan tarımsal ithalatı ne durumda?

Türkiye yağlı tohum ithalatını ağırlıklı olarak Ukrayna, hububat ithalatını ise Rusya’dan temin ediyor. 2021’de toplam buğday ithalat miktarının yüzde 86,6’sı Rusya ve Ukrayna’dan yapıldı.

Bunun yanı sıra arpa ithalat miktarının yüzde 79,4’ü, ayçiçeği ithalat miktarının yüzde 11,4’ü ve soya ithalat miktarının ise yüzde 13,3’ü yine bu iki ülkeden gerçekleşti.

Türkiye aynı zamanda, Rusya’dan en fazla tarım ürünü ithal eden ülke olarak dikkat çekiyor.

Rusya, geçen yılki buğday ihracatını yıllık bazda yüzde 8,5 artarak 8,8 milyar dolara çıkarmıştı. Bu ihracatın 1,8 milyar doları ise Türkiye’ye yapılmıştı. Yani geçen yıl Türkiye, Rusya’dan 1,8 milyar dolarlık 6,7 milyon ton buğday ithalatı yaptı.

Ukrayna ise dünyanın en büyük 5’inci buğday ihracatçısı olarak öne çıkıyor. Ukrayna, buğday ihracatının yüzde 95’ini de Karadeniz üzerinden gerçekleştiriliyor.

GIDA ENFLASYONU VURGUSU

Ulusal Hububat Konseyi Başkanı Özkan Taşpınar, “Ukrayna ve Rusya’nın; Türkiye’nin gıda ithalatında payı yüzde 40, yurt dışı inşaat işlerinde payı yüzde 50, turistlerin yüzde 30’u bu iki ülkeden… Dolayısıyla gıda enflasyonu Rusya ile Ukrayna savaşından olumsuz etkilenebilir” dedi.

Ancak Taşpınar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin Türkiye’de iç pazarda buğday arzında sıkıntı yaratmayacağına işaret etti ve “Fırıncılar gibi esnaflarımız başta olmak üzere sektörde kesinti meydana geleceğini düşünmüyorum. Ülke genelinde buğdayla ile ilgili bir sıkıntımızın olacağını düşünmüyorum” dedi.

Taşpınar ayrıca, Türkiye’deki ihracatçı firmaların da buğday stoklarının olduğunu, ihracat ürünlerinde kullanılacak buğdayda bir sıkıntı yaşanması durumda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin de piyasaya müdahale edebilecek stokları bulunduğunu ifade etti.