GündemSON DAKİKA

Doğalgaz rezervlerimiz konusunda korkutan açıklama!

AYHAN ALTINTAŞ (Ankara Milletvekili) –Doğalgaz tamamen dışarıdan alınıyor, petrol ve kömürü de önemli ölçüde ithal ediyoruz. Kömür kaynaklarımız var ama Güney Afrika’dan dolarla kömür alıyoruz, sonra da bu kömürü kullanacak elektrik santralini dolarla Çinlilere yaptırıyoruz, elde dolar kalmayınca da enerjiye erişim sorunumuz oluyor, tüm dünyada yaşanan enerji fiyatlarındaki artış da üzerine eklenince çaresiz kalıyoruz. Yani arz güvenliği sorunumuz var; tabii, buna karşı tedbir almalıydık. Öncelikle, enerji üretim ve dağıtım özelleştirmelerinden elde edilen geliri bir fon oluşturup oraya koysaydık bu krizlerde kullanırdık; biz o paraları maalesef çarçur ettik. Ayrıca, doğalgaz depolama tesislerimiz de yeterli değil; ihtiyacımızın yüzde 20’si civarında bir depolama kapasitesine sahip olmamız gerekiyordu, biz hâlâ yüzde 5’lerdeyiz.

Döviz olmayınca onları da dolduramıyoruz; dolayısıyla, bulduğumuz çözüm, sanayinin doğal gazını sektör ayrımı yapmadan hemen kesmek oldu. Konutlarda kesersek toplum kış ortasında hemen hisseder diye sanayiye yüklendik. Sanayideki üretim eksikliğinin acısı daha sonradan çıkar ama çok daha derin olur. Üretimin düşmesi, enflasyon ve fiyat artışı oluşturur, ihracatta verilen taahhütler de aksar. Pazarı kaybettiniz mi yeniden toparlamak çok daha zordur. Tabii, ani duran bir sanayinin başka sorunları da olabilir. O nedenle ilaç, et ve süt ürünlerinde kısıntıdan vazgeçilmek durumunda kalındı ama pek çok diğer sektör de ciddi ölçüde etkilenecektir.

Ayrıca, doğal gaz kullanan elektrik santrallerine de doğalgaz veremeyince elektrik üretimi düşüyor, bu da elektrik kesintilerini zaruri kılıyor. Bununla bağlantılı olarak bir diğer krizimiz de elektriğin yüksek maliyeti. Elektrik üretimi ve dağıtımı özelleştirilince birçok firma yurt dışından döviz kredileri alarak borçlandılar. Döviz fiyatlarındaki artış geçtiğimiz yıllarda tam olarak tüketiciye yansıtılamayınca şirketler borçlarını ödemekte zorlandılar. 2022 başında da çok ciddi, hatta fahiş bir zam yapılmak durumunda kalındı. Bu durum vatandaşın bütçesini ciddi olarak sarstı. Hatta feryat eder duruma geldi. Bu feryadı biraz bastırmak için dün aylık birinci kademe tüketim eşiği biraz yükseltildi. Kısacası, elektrikte de ağustos böceği misali günümüzü gün ettik ama kış kapıya dayanınca çaresiz kaldık.

Daha önemli bir şey söyleyeyim: Olayların önünü, arkasını tam olarak bilemiyoruz çünkü Bakanlık bilgileri gizli tutuyor. Doğal gazı hangi fiyattan, ne kadara aldığımızı bilmiyoruz ama faturayı vatandaşın vergisinden ödüyoruz. Vatandaşın, vergilerinin nasıl harcandığına dair bilgi sahibi olması lazım.

Doğal gazdaki ani kesilmenin İran’ın gazı kesmesinden mi, İran’daki bir arızadan mı, yoksa Türkiye’deki bir arızadan mı kaynaklandığını bile bilmiyoruz. İran, kullandığımız gazın yüzde 11’ini sağlıyor. Bu kesintinin sanayide yüzde 40 kesintiye sebep olması pek inandırıcı olmuyor. Bu önergeyi destekliyoruz çünkü olayların perde arkasını tam olarak görmeden, irdelemeden doğru çözüm bulmak mümkün değildir.